مروری بر خودروهای برقی تولید ایران
خودروهای برقی ایرانی مانند یوز، اکسیژن، البرز و قاصدک نصیر، نمونههایی پرتعداد از تلاشهای داخلی در این زمینه هستند. این محصولات یا نسخههای برقی شده خودروهای موجود داخلی به شمار میآیند و یا نتیجه پروژههای دانشگاهی بودهاند که در مراحل اولیه معرفی شدهاند.
تاریخچه خودروهای برقی در ایران به سال ۱۳۸۱ بازمیگردد. از آن زمان تاکنون، شرکتهای خصوصی و دولتی نمونههای اولیه و آزمایشی متعددی از خودروهای برقی را تولید کردهاند. با این حال، به دلیل کمبود دانش فنی و نبود زیرساختهای لازم، امکان تولید انبوه و عرضه تجاری این خودروها فراهم نشده است. اما با آزادسازی واردات خودرو از سال ۱۴۰۱ و افزایش مصرف بنزین، دولت به دنبال تولید و عرضه جدیتر خودروهای برقی ایرانی است. اگرچه کاهش مصرف بنزین یکی از مزایای اصلی خودروهای برقی است، اما تأمین برق مورد نیاز و ایجاد ایستگاههای شارژ گسترده، چالشهای مهمی پیش روی صنعت خودرو ایران محسوب میشوند.
سه دهه تلاش در زمینه خودروهای برقی ایرانی
خودروهای برقی ایرانی سابقهای ۲۰ ساله دارند. اولین خودروی الکتریکی تولید شده در ایران، آریانا نام داشت. پس از آن، خودروهای برقی دیگری در مراکز تحقیقاتی دانشگاهی و توسط شرکتهای خصوصی ساخته شدند. این خودروها اغلب با استفاده از پلتفرم خودروهای بنزینی تولید شدهاند و از نظر ظاهری شباهت زیادی به مدلهای احتراقی دارند. تارا EV و جک J4 برقی، جدیدترین خودروهای الکتریکی ایرانی هستند که توسط خودروسازان داخلی معرفی شدهاند.
با وجود اینکه تولید انبوه و عرضه تجاری خودروهای برقی در سطح جهانی سالهاست آغاز شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۵ تمام ظرفیت خودروسازان اروپایی و آمریکایی به این نوع خودروها اختصاص یابد، خودروهای برقی ایرانی همچنان در مرحله تحقیق، توسعه و آزمایش قرار دارند. به دلیل ضعف دانش فنی و عدم وجود زیرساختهای کافی، هنوز مشخص نیست که چه زمانی خریداران ایرانی میتوانند از خودروهای الکتریکی ملی در خیابانها و جادهها استفاده کرده و آنها را در ایستگاههای مخصوص شارژ کنند.
در ادامه به معرفی انواع خودروهای برقی ایرانی میپردازیم.
آریانا ۷۹۲، سال ۱۳۸۱
آریانا ۷۹۲ را میتوان قدیمیترین و بحثبرانگیزترین خودروی برقی ایرانی دانست. هیچیک از مشخصات فنی ادعا شده توسط طراح و سازنده آن به تأیید رسمی نرسید و سازنده آن سالها بعد تحت پیگرد قانونی قرار گرفت. جمشید آرین، سازنده آریانا ۷۹۲، ادعا میکرد که این خودرو میتواند تنها در ۸.۸ ثانیه از حالت سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسد و باتریهای آن در مدت ۶ تا ۸ ساعت به طور کامل شارژ میشوند. این ارقام حتی برای یک خودروی برقی امروزی نیز قابل توجه است.
قاصدک نصیر، سال ۱۳۸۸
قاصدک نصیر توسط گروهی از نخبگان دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در ایران اخبار کارگران طراحی و ساخته شد. این خودرو در سال ۱۳۸۸ رونمایی شد. قاصدک نصیر از قطعات مشترک با تیبا و پراید بهره میبرد و میتوانست با یک بار شارژ باتری، مسافت ۹۰ کیلومتری را طی کند. حداکثر سرعت این خودرو نیز ۹۰ کیلومتر بر ساعت بود. این هاچبک کوچک مجهز به سیستم مهار انرژی خورشیدی بود که با یک صفحه فتوولتائیک روی سقف، برق مورد نیاز برای تجهیزات داخل کابین را تأمین میکرد.
مینور، سال ۱۳۹۰
خودروی برقی مینور، محصول شرکت خودروسازان جنوب، در دو مدل هاردتاپ و سافتتاپ تولید میشد و یکی از اولین خودروهای الکتریکی داخلی به شمار میرود. استفاده از ورق فلزی نازک و سپرهای پلاستیکی از ویژگیهای آن بود.